सम्पादकीय
नेपाल बहुधार्मिक, बहुभाषिक, बहुजातीय र बहुसांस्कृतिक पहिचान बोकेको राष्ट्र हो। यही विविधताबीचको सहिष्णुता, पारस्परिक सम्मान र सामाजिक सद्भाव नै हाम्रो राष्ट्रिय एकताको आधार हो। तर पछिल्ला वर्षहरूमा धर्म, आस्था र विश्वासलाई राजनीतिक स्वार्थको साधन बनाउने प्रवृत्ति बढ्दै गएको देखिन्छ। यस्तो प्रवृत्तिले लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यता कमजोर पार्नुका साथै समाजमा अविश्वास, द्वन्द्व र विभाजनको बीजारोपण गर्ने खतरा बोकेको छ।
जनताको धर्म, आस्था र विश्वासलाई राजनीतिक स्वार्थको सिँढी बनाउने राजनीति कुनै सभ्य लोकतन्त्रको परिचय होइन। जब शासन सञ्चालन गर्ने शक्तिहरू शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, सुशासन, आर्थिक समृद्धि, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सामाजिक न्यायका सवालमा जनतालाई विश्वसनीय उत्तर दिन असफल हुन्छन्, तब उनीहरूले धर्म, जात, भाषा र पहिचानका संवेदनशील विषयलाई उचालेर समाजलाई ध्रुवीकरण गर्ने प्रयास गर्छन्। यो राष्ट्र निर्माणको बाटो होइन, राष्ट्रलाई कमजोर बनाउने खतरनाक राजनीतिक रणनीति हो।
धर्मको मूल उद्देश्य मानिसलाई प्रेम, करुणा, सत्य, क्षमा, नैतिकता र सहअस्तित्वको मार्गमा अघि बढाउनु हो। कुनै पनि धर्मले घृणा, हिंसा, द्वेष वा एकअर्काप्रति वैमनस्य फैलाउन प्रेरित गर्दैन। त्यसैले धर्मको पवित्रतालाई सत्ता प्राप्तिको माध्यम बनाउनेहरू धर्मका वास्तविक संरक्षक होइनन्, बरु धर्मलाई राजनीतिक व्यापारको वस्तु बनाउनेहरू हुन्। उनीहरूको लक्ष्य समाजमा विश्वास निर्माण गर्नु होइन, अविश्वास र विभाजन सिर्जना गरेर आफ्नो राजनीतिक लाभ सुरक्षित गर्नु हो।
नेपालको इतिहास धार्मिक सहिष्णुताको उत्कृष्ट उदाहरण हो। यही भूमिमा मन्दिरका घण्टी, मस्जिदको अजान, गुम्बाका मन्त्र र चर्चका प्रार्थनाहरू एकअर्काको सम्मानका साथ गुञ्जिएका छन्। यही सामाजिक सद्भावले नेपाललाई विश्वसामु विशिष्ट बनाएको छ। यदि यही आधार कमजोर बनाइयो भने त्यसको असर कुनै एक धर्म, समुदाय वा समूहमा मात्र सीमित रहने छैन; यसको मूल्य सम्पूर्ण राष्ट्रले चुकाउनुपर्नेछ।
लोकतन्त्रमा नागरिकको विवेक सबैभन्दा ठूलो शक्ति हो। त्यसैले धर्मको नाममा घृणा फैलाउने, समुदायलाई एकअर्काविरुद्ध उभ्याउने, धार्मिक भावनालाई भड्काएर राजनीतिक लाभ लिन खोज्ने प्रवृत्तिप्रति नागरिक सचेत हुनुपर्छ। जनताको वास्तविक मुद्दा लुकाएर धार्मिक उत्तेजना सिर्जना गर्ने कुनै पनि प्रयास लोकतान्त्रिक संस्कृतिविपरीत हो। जनताले नेताहरूलाई उनीहरूको काम, नीति, सुशासन, पारदर्शिता र जनउत्तरदायित्वका आधारमा मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ, धार्मिक नाराका आधारमा होइन।
आज नेपाललाई मन्दिर, मस्जिद, गुम्बा वा चर्चबीच प्रतिस्पर्धा गराउने राजनीति होइन, गुणस्तरीय शिक्षा, सुलभ स्वास्थ्य सेवा, आधुनिक कृषि, उत्पादनमुखी उद्योग, रोजगारी, वैज्ञानिक सोच, सामाजिक न्याय, सुशासन र राष्ट्रिय एकताको आवश्यकता छ। राजनीतिक दलहरूबीच विचारको प्रतिस्पर्धा हुन सक्छ, तर त्यो प्रतिस्पर्धा जनजीविकाका मुद्दामा केन्द्रित हुनुपर्छ, धार्मिक विभाजनमा होइन।
टपटेन खबरको स्पष्ट धारणा छ—धर्म प्रत्येक नागरिकको व्यक्तिगत आस्था हो, त्यसको सम्मान हुनुपर्छ। तर धर्मको नाममा समाजलाई विभाजित गर्ने, घृणा फैलाउने वा राजनीतिक लाभ उठाउने कुनै पनि गतिविधि स्वीकार्य हुन सक्दैन। धार्मिक स्वतन्त्रता र सामाजिक सद्भाव नेपालको संविधानले सुनिश्चित गरेको मूल्य हो, जसको रक्षा गर्नु राज्य, राजनीतिक दल, नागरिक समाज, सञ्चारमाध्यम र प्रत्येक नागरिकको साझा दायित्व हो।
राष्ट्रको भविष्य धार्मिक उन्मादले होइन, राष्ट्रिय एकता, सहिष्णुता, लोकतान्त्रिक संस्कार र विकासको साझा यात्राले निर्माण हुन्छ। त्यसैले धर्मलाई सम्मान गरौं, तर धर्मको नाममा हुने विभाजनकारी राजनीतिलाई दृढतापूर्वक अस्वीकार गरौं। किनकि विभाजनको राजनीतिभन्दा एकताको राजनीति सधैं महान हुन्छ, र घृणाभन्दा सद्भाव सधैं शक्तिशाली हुन्छ।