नन्दलाल खरेल
आगामी निर्वाचन केवल प्रतिनिधि छान्ने औपचारिक प्रक्रिया मात्र होइन; यो देशको दिशा तय गर्ने ऐतिहासिक अवसर हो। आज हामी संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको अभ्यासमा छौं। यो व्यवस्था सहजै प्राप्त भएको होइन—हजारौं ज्ञात–अज्ञात सहिदहरूको बलिदान, जनआन्दोलनहरूको निरन्तर संघर्ष र जनताको अटुट इच्छाशक्तिले सम्भव भएको हो। त्यसैले आगामी निर्वाचनमा लोकतान्त्रिक शक्तिहरूको विजय अपरिहार्य छ—प्राप्त उपलब्धिको रक्षा, राष्ट्रिय स्वाधीनताको सुदृढीकरण, राजनीतिक स्थायित्व, दिगो विकास, रोजगारी सृजन तथा उत्पीडित–निमुखा वर्गको अधिकार सुनिश्चित गर्न।
सबैभन्दा पहिले, प्राप्त उपलब्धिको रक्षा हाम्रो पहिलो कर्तव्य हो। २०६२/६३ को जनआन्दोलन, संघीयता, धर्मनिरपेक्षता, समावेशिता र गणतन्त्रजस्ता ऐतिहासिक उपलब्धि कुनै एक दलको सम्पत्ति होइनन्; यी सम्पूर्ण नेपाली जनताको साझा उपलब्धि हुन्। तर पछिल्लो समय केही प्रतिगामी र अस्थिरता निम्त्याउने शक्तिहरूले यी उपलब्धिलाई कमजोर बनाउने प्रयास गरिरहेका छन्। यदि लोकतान्त्रिक शक्तिहरू कमजोर भए भने संविधानका प्रगतिशील प्रावधानहरू कार्यान्वयनमा अवरोध आउन सक्छ। त्यसैले संविधानको मर्म, समावेशी प्रतिनिधित्व र नागरिक अधिकारको रक्षा गर्न लोकतान्त्रिक शक्तिको सशक्त उपस्थिति अनिवार्य छ।
दोस्रो, राष्ट्रिय स्वाधीनताको प्रश्न आज झनै संवेदनशील बनेको छ। विश्व राजनीति तीव्र ध्रुवीकरणतर्फ उन्मुख छ; साना राष्ट्रहरू आर्थिक, सामरिक र कूटनीतिक दबाबमा पर्न सक्छन्। यस्तो अवस्थामा स्पष्ट विदेश नीति, सन्तुलित कूटनीति र राष्ट्रिय हितलाई सर्वोपरि राख्ने नेतृत्व आवश्यक हुन्छ। लोकतान्त्रिक शक्तिहरूले पारदर्शिता, संसदको भूमिका र सार्वजनिक बहसमार्फत राष्ट्रिय स्वार्थको रक्षा गर्ने परम्परा निर्माण गरेका छन्। राष्ट्रिय स्वाभिमानको रक्षा भाषणले होइन, नीतिगत स्थिरता र संस्थागत सुदृढीकरणले हुन्छ—र त्यो सम्भव छ लोकतान्त्रिक शक्तिहरूको विजयबाट।
तेस्रो, स्थायित्व र विकास एकअर्काका परिपूरक हुन्। विगतमा बारम्बार सरकार परिवर्तन, अविश्वास प्रस्ताव र अस्थिर गठबन्धनले विकासका दीर्घकालीन योजनामा अवरोध पुर्याएको यथार्थ हामी सबैले देखेका छौं। सडक, ऊर्जा, शिक्षा, स्वास्थ्य, प्रविधि र औद्योगिकीकरणजस्ता क्षेत्रमा निरन्तरता आवश्यक हुन्छ। लोकतान्त्रिक शक्तिहरूले नीति–नियमको निरन्तरता, संस्थागत निर्णय प्रक्रिया र दीर्घकालीन योजना निर्माणलाई प्राथमिकता दिन्छन्। स्थिर सरकार र स्पष्ट नीतिले मात्र लगानी आकर्षित हुन्छ, रोजगारी बढ्छ र उत्पादन क्षमता विस्तार हुन्छ।
चौथो, रोजगारी सृजन आजको सबैभन्दा ज्वलन्त आवश्यकता हो। लाखौं युवा विदेश पलायन हुन बाध्य छन्। कृषि आधुनिकीकरण, साना–मझौला उद्योग प्रवर्द्धन, पर्यटन, सूचना–प्रविधि र हरित ऊर्जामा लगानी विस्तारमार्फत स्वदेशमै अवसर सिर्जना गर्न सकिन्छ। लोकतान्त्रिक शक्तिहरूले उद्यमशीलता प्रवर्द्धन, सहुलियत ऋण, सीपमूलक तालिम र बजार पहुँच विस्तारका कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ। युवाको श्रम र सीप देशमै उपयोग गर्न सके मात्र समृद्धि सम्भव हुन्छ। निर्वाचनमा यिनै कार्यक्रमलाई स्पष्ट प्रतिवद्धतासहित अघि सार्ने शक्तिलाई जनताले रोज्नुपर्छ।
पाँचौं, उत्पीडित र निमुखा वर्गको पक्षमा उभिनु लोकतन्त्रको मूल आत्मा हो। दलित, जनजाति, मधेसी, महिला, अपाङ्गता भएका व्यक्ति, श्रमिक, किसान र गरिब समुदायका अधिकार सुनिश्चित नगरी लोकतन्त्र पूर्ण हुँदैन। समान अवसर, सामाजिक सुरक्षा, गुणस्तरीय शिक्षा–स्वास्थ्यमा पहुँच, भूमि तथा रोजगारीको अधिकार—यी सबै सवाल लोकतान्त्रिक राज्यको जिम्मेवारी हुन्। समावेशी प्रतिनिधित्व र समानुपातिक प्रणालीमार्फत कमजोर समुदायलाई राज्य संरचनामा सहभागी गराउने प्रयास जारी राख्नुपर्छ। निर्वाचनमा यस्तो प्रतिबद्धता बोकेको शक्ति विजयी हुनुपर्छ।
साथै, सुशासन र पारदर्शिता लोकतान्त्रिक शक्तिको आधार स्तम्भ हुन्। भ्रष्टाचारविरुद्ध कठोर नीति, सार्वजनिक खरिदमा पारदर्शिता, डिजिटल शासन र नागरिक निगरानी प्रणाली सुदृढीकरण आवश्यक छ। जब राज्य संयन्त्र उत्तरदायी हुन्छ, तब नागरिकको विश्वास बढ्छ। विश्वासको जगमा नै विकास र स्थायित्वको भवन निर्माण हुन्छ।
आजको निर्वाचन केवल दल–व्यक्तिको प्रतिस्पर्धा होइन; यो विचार, मूल्य र भविष्यको प्रतिस्पर्धा हो। हामी प्रतिगमन, अस्थिरता र विभाजनको बाटो रोज्ने किसमावेशी लोकतन्त्र, स्थिर शासन र दिगो विकासको मार्गमा अघि बढ्ने? निर्णय जनताको हातमा छ। प्राप्त उपलब्धिको रक्षा गर्न, राष्ट्रिय स्वाधीनतालाई मजबुत बनाउन, स्थायित्वसहित विकास अघि बढाउन, युवालाई रोजगारी दिन र उत्पीडित–निमुखा वर्गको अधिकार सुनिश्चित गर्न लोकतान्त्रिक शक्तिहरूको विजय अपरिहार्य छ।
आउनुहोस्, सचेत, जिम्मेवार र दूरदर्शी मतदाता बनौं। आफ्नो मत केवल आजका लागि होइन, भोलिका पुस्ताका लागि पनि हालौं। लोकतन्त्रलाई सुदृढ गर्दै समृद्ध, न्यायपूर्ण र आत्मनिर्भर नेपाल निर्माणका लागि आगामी निर्वाचनमा लोकतान्त्रिक शक्तिलाई विजय गराऔं। यही नै राष्ट्रप्रति हाम्रो कर्तव्य र भविष्यप्रति हाम्रो जिम्मेवारी हो।