स्थानीय उद्यमी विस्थापित, तिहारमा पनि फूल अभाव
काठमाण्डौ। भारतबाट भित्रिने अवैध प्लास्टिकजन्य फूलमालाको बढ्दो प्रयोगका कारण बाँके जिल्लामा व्यावसायिक पुष्पखेती धमिलो बन्दै गएको छ। परिणामस्वरूप यस वर्ष नेपालगञ्ज लगायतका बजारमा तिहार नजिकिँदै गर्दा फूलको अभाव देखिएको छ।
फ्लोरी कल्चर एसोसिएसन नेपालकी केन्द्रीय सदस्य तथा पुष्प व्यवसायी बिन्दु चर्ती मगरका अनुसार, केही वर्षअघिसम्म बाँकेका दर्जनौं महिला व्यावसायिक फूलखेतीमा संलग्न थिए, तर अहिले अधिकांश उद्यमी घाटा बेहोर्दै पेशाबाट विस्थापित भएका छन्।
“भारतबाट बिनाभन्सार, बिनाक्वारेन्टाइन र बिनाजाँच विभिन्न किसिमका फूलमाला नेपालगञ्जमा आइपुग्छन्। हामीले वर्षभरि मेहेनत गरेर उत्पादन गर्छौं तर बजारमै मूल्य पाउँदैनौं,” — बिन्दु चर्ती मगर, पुष्प व्यवसायी
अवैध आयातले स्थानीय उत्पादनको मूल्यमा ह्रास
भारतबाट लुकीछिपी भित्रिने सस्तो प्लास्टिक फूलमालाले स्थानीय उत्पादन प्रतिस्पर्धामा टिक्न नसकेको व्यवसायीहरूको गुनासो छ।
“हामीले उत्पादन गरेको फूल बजारमा पुग्दा ग्राहक सस्तो भारतीय माला रोज्छन्, जसले गर्दा हाम्रो लगानी उठ्दैन,” चर्ती मगरले भनिन्।
निराश किसान, घट्दो उत्पादन
कोहलपुर नगरपालिका–३ की पुष्प व्यवसायी विष्णु चौधरीले लगातार घाटाका कारण यस वर्ष फूलखेती घटाएको बताइन्।
“विगत दुई वर्षदेखि निरन्तर घाटा हुँदै आएको छ। भारतबाट आउने सस्तो फूलका कारण हामीले उत्पादन बेच्नै सकेनौं। तिहारमा पनि बजार नपाएपछि खेती घटाउनुको विकल्प रहेन,” — विष्णु चौधरी, फूलखेती व्यवसायी
उपभोक्ता महँगो दरमा फूल किन्न बाध्य
स्थानीय उत्पादन घटेपछि नेपालगञ्ज बजारमा फूलको मूल्य प्रतिकेजी रु ५०० देखि रु ८०० पुगेको उपभोक्ता सृजना थापाले बताइन्।
उनका अनुसार, “यसपटक तिहारअघि नै फूल पाउन गाह्रो भइरहेको छ, स्थानीय फूल नपाएर महँगो दरमा किन्नुपरेको छ।”
नियन्त्रणहीन सीमा र प्रशासनको कमजोरी
व्यवसायीहरूका अनुसार, सीमा नाकामा चेकजाँच कमजोर र प्रशासनिक अनुगमन अभावका कारण बिनाभन्सार र बिनाक्वारेन्टाइन फूलमाला खुला रूपमा नेपाल प्रवेश गर्छन्।
यसले स्थानीय उद्योग, रोजगारी र स्वदेशी उत्पादनमा प्रत्यक्ष असर पारेको बताइन्छ।