आजदेखि कक्षा १२को परीक्षा सुरु, ४ लाख १८ हजार विद्यार्थी सहभागी

काठमाडौँ । देशभरका ७७ वटै जिल्लामा आज (सोमबार)देखि कक्षा १२ को वार्षिक परीक्षा सञ्चालन हुँदैछ, जसमा ४ लाख १८ हजार ८ जना परीक्षार्थी सहभागी हुने भएका छन्। राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डका अनुसार यस वर्ष नियमित र आंशिक दुवै समूहका विद्यार्थी परीक्षामा सहभागी हुनेछन्।
बोर्डले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार नियमिततर्फ ३ लाख ३२ हजार १ सय ७८ र आंशिकतर्फ ८५ हजार ८ सय ३० विद्यार्थी परीक्षामा सहभागी छन्।
२०७९ साल यताका विद्यार्थीहरू आंशिक परीक्षामा सहभागी हुन पाउने व्यवस्था गरिएको छ। रोचक पक्ष के छ भने जापानस्थित एभरेस्ट स्कुलबाट पनि ३६ जना विद्यार्थी यस वर्षको कक्षा १२ परीक्षामा सहभागी हुँदैछन्, जसले नेपाली शिक्षा प्रणालीको अन्तर्राष्ट्रिय पहुँचलाई समेत संकेत गरेको छ।
गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष परीक्षार्थीको संख्या घटेको छ। अघिल्लो वर्ष ५ लाख ११ हजार ५ सय २५ विद्यार्थी परीक्षामा सहभागी भएका थिए। विद्यार्थी संख्या घटेसँगै यस वर्ष १ हजार ४ सय २१ वटा मात्र परीक्षा केन्द्र निर्धारण गरिएको परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले जनाएको छ।
परीक्षा नियन्त्रक कृष्णप्रसाद शर्माका अनुसार उत्तरपुस्तिकालगायत आवश्यक सामग्री सम्बन्धित परीक्षा केन्द्रहरूमा पठाइसकिएको छ। प्रश्नपत्र भने कोभिड महामारीपछि अपनाइएको अभ्यासअनुसार यस वर्ष पनि अनलाइन प्रणालीमार्फत परीक्षा सञ्चालनकै दिन केन्द्रहरूमा पठाइनेछ, जसलाई केन्द्राध्यक्ष र सुरक्षाकर्मीको रोहवरमा प्रिन्ट गरी परीक्षार्थीलाई वितरण गरिने व्यवस्था गरिएको छ। यसले प्रश्नपत्रको गोपनीयता र व्यवस्थापनलाई थप प्रभावकारी बनाएको बोर्डको विश्वास छ।
बोर्डले परीक्षार्थीलाई परीक्षा सुरु हुनुभन्दा कम्तीमा आधा घण्टा अघि परीक्षा केन्द्रमा उपस्थित हुन आग्रह गरेको छ। देशभर बिहान ८ बजेदेखि शुरुभएको छ । बिहान ११ बजेसम्म परीक्षा सञ्चालन हुनेछ। परीक्षा सुरु भएको १५ मिनेटपछि आउने विद्यार्थीलाई परीक्षामा सहभागी नगराइने स्पष्ट व्यवस्था बोर्डले गरेको छ।
त्यसैगरी, परीक्षा केन्द्र परिवर्तन गरेर परीक्षा दिन नपाइने, साथै मोबाइल फोन, स्मार्ट घडी र अन्य इलेक्ट्रोनिक उपकरण परीक्षा हलमा लैजान पूर्ण निषेध गरिएको बोर्डले जनाएको छ। परीक्षा मर्यादित, व्यवस्थित र निष्पक्ष बनाउन यस्ता मापदण्ड कडाइका साथ लागू गरिने बताइएको छ।
नियमिततर्फका विद्यार्थीका लागि वैशाख १४ गते अनिवार्य अंग्रेजी विषयको परीक्षा भएको छ। भोलि वैशाख १५ गते अनिवार्य नेपाली, वैशाख १७ गते सामाजिक अध्ययन तथा जीवनोपयोगी शिक्षा, र त्यसपछिका दिनहरूमा ऐच्छिक विषयहरूको परीक्षा सञ्चालन हुने तालिका छ। आंशिक परीक्षार्थीको परीक्षा तालिका भने छुट्टै तय गरिएको बोर्डले जनाएको छ।
उता, बोर्डले कक्षा १० (एसईई)को नतिजा वैशाख मसान्तसम्म सार्वजनिक गर्ने लक्ष्य पनि अघि सारेको छ। यस वर्षदेखि एसईईको उत्तरपुस्तिका परीक्षा केन्द्रमै परीक्षण गर्ने व्यवस्था गरिएको छ, जसले नतिजा प्रकाशनको समय छोट्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
गत वर्षको कक्षा १२ परीक्षाको नतिजामा ६१ दशमलव १७ प्रतिशत विद्यार्थी उत्तीर्ण भएका थिए, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब ९ प्रतिशतले सुधारिएको नतिजा थियो। बोर्डका अनुसार नियमित र ग्रेडवृद्धि परीक्षामा सुधारिएको नतिजाकै प्रभावस्वरूप यस वर्ष आंशिक परीक्षार्थीको संख्या घटेको हो।
समग्रमा, लाखौँ विद्यार्थीको शैक्षिक भविष्यसँग जोडिएको कक्षा १२ को परीक्षा सुरक्षा, प्रविधि र कडाइका नयाँ अभ्यासबीच सुरु हुन भएको राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले उल्लेख गरेको छ।