✍️धर्म डंङ्गोल
पीएचडीको जलपले राष्ट्रहित बिपरितको अभिव्यक्ति छोपिँदैन, बौद्धिकताको मुकुट लगाउँदैमा राष्ट्रघात गर्ने अधिकार कसैलाई प्राप्त हुँदैन। स्वर्णिम वाग्लेको बौद्धिक विलासिता र राष्ट्रहितसँग बाझिएको गम्भिर अभिव्यक्तिमाथि प्रश्न उठाउनु कुनै व्यक्तिप्रतिको पूर्वाग्रह होइन, राष्ट्रिय स्वाभिमानप्रतिको नागरिक उत्तरदायित्व हो। पीएचडीको प्रमाणपत्र भित्तामा झुन्ड्याउन सकिन्छ, बौद्धिकताको आवरण ओढेर मञ्चमा उभिन सकिन्छ, अंग्रेजीका गह्रौँ शब्दले भाषण सजाउन सकिन्छ, अर्थशास्त्रका सिद्धान्तको जालो बुनेर आफूलाई असाधारण विद्वान् प्रमाणित गर्न सकिन्छ; तर यीमध्ये कुनै कुराले पनि राष्ट्रहितप्रतिको जवाफदेहिताबाट उन्मुक्ति दिँदैन।
विश्वविद्यालयको उपाधिले मस्तिष्कको शैक्षिक उचाइ देखाउन सक्छ, तर राष्ट्रप्रतिको इमानदारीको उचाइ प्रमाणित गर्न सक्दैन।राष्ट्रको सार्वभौमिकता, स्वाधीनता, स्वाभिमान र जनताको भविष्यसँग गाँसिएका प्रश्नमा कुनै पनि अभिव्यक्तिको मूल्याङ्कन व्यक्तिको प्रतिष्ठा हेरेर होइन, त्यसले देशलाई कहाँ पुर्याउँछ भन्ने आधारमा हुनुपर्छ। स्वर्णिम वाग्लेका अभिव्यक्तिले राष्ट्रिय हितमाथि गम्भीर प्रहार भएको छ भने त्यसको जवाफ उपाधिको धाक, बौद्धिकताको प्रदर्शन वा समर्थकहरूको तालीले होइन, तथ्य, तर्क र स्पष्ट सार्वजनिक जवाफदेहिताले दिनुपर्छ।
देश कुनै प्रयोगशालाको निर्जीव वस्तु होइन, जसलाई विदेशी सिद्धान्तका सूत्रमा राखेर मनलाग्दी परीक्षण गरियोस्; देश करोडौँ मानिसको पसिना, पुर्खाको बलिदान, इतिहासको गौरव र भावी पुस्ताको सपनाले बनेको साझा अस्तित्व हो। त्यसैले राष्ट्रको भाग्य र भविष्यसँग सम्बन्धित विषयमा बोल्दा शब्दको चमकभन्दा विचारको इमानदारी र व्यक्तिगत प्रतिष्ठाभन्दा राष्ट्रिय जिम्मेवारी ठूलो हुनुपर्छ। राष्ट्रहितमाथि प्रश्न उठाउने अभिव्यक्ति जति उच्च पदबाट आए पनि प्रश्नको कठघरामा उभिनैपर्छ; वक्ताको उपाधि जति ठूलो भए पनि उसको तर्क तथ्यको तराजुमा जोखिनैपर्छ।
कुनै अभिव्यक्ति राष्ट्रघाती हो कि होइन भन्ने निष्कर्ष भावनाको आवेगबाट होइन, त्यसको वास्तविक आशय, प्रमाण र परिणामको निष्पक्ष परीक्षणबाट निकालिनुपर्छ; तर त्यही परीक्षणको नाममा शक्तिशाली व्यक्तिले राष्ट्रघात गर्ने छुट कुनै हालतमा स्वीकार्य हुन सक्दैन। हामीलाई प्रमाणपत्रको घमण्डले जनताको विवेकलाई तुच्छ ठान्ने बौद्धिक अहंकार होइन, राष्ट्रको हितमा नतमस्तक हुने जिम्मेवार ज्ञान चाहिएको छ; जनताको पीडाबाट विमुख भएर सिद्धान्तको महल खडा गर्ने प्रदर्शन होइन, देशको वास्तविकता बुझ्ने इमानदार दृष्टिकोण चाहिएको छ।
याद रहोस्—राष्ट्रभन्दा ठूलो कुनै विद्वान् हुँदैन, राष्ट्रिय स्वाभिमानभन्दा माथि कुनै उपाधि हुँदैन, र जनताले प्रश्न गर्न पाउने अधिकारभन्दा शक्तिशाली कुनै बौद्धिक आवरण हुँदैन। देशको हितमाथि प्रतिकूल असर पार्ने विचार प्रस्तुत गरिएको छ भने त्यसको कठोर प्रतिवाद हुनुपर्छ, प्रमाणित गल्तीको जवाफदेहिता मागिनुपर्छ र आवश्यक सुधारका लागि दबाब दिनुपर्छ। किनकि राष्ट्रको भविष्य कुनै व्यक्तिको बौद्धिक विलासिताको खेलौना होइन। देशको माटो, स्वाधीनता र स्वाभिमानमाथि उठेका प्रश्नमा अन्तिम निर्णायक कुनै व्यक्तिको पीएचडी होइन—सत्य, तथ्य, जनहित र राष्ट्रप्रतिको इमानदारी हुन्!