ललितपुर,
नेवारी समुदायको ऐतिहासिक र सांस्कृतिक पर्व रातो मछिन्द्रनाथको जात्रा आजदेखि पाटनमा विधिवत रूपमा सुरु गरिएको छ। ‘बुङ द्यः जात्रा’ नामले पनि चिनिने यो जात्रा नेपालको सबैभन्दा लामो तथा पुरानो जात्रामध्ये एक मानिन्छ।
आज बिहान बिहानै पुल्चोकस्थित मछिन्द्रनाथ मन्दिरबाट रथ तान्ने कार्यक्रम सुरु भएको थियो। हजारौं भक्तजन रथारोहण हेर्न भेला भएका थिए। जात्राको मुख्य आकर्षणको रूपमा रहेको चार पाङ्ग्रे रथमा रातो मछिन्द्रनाथको मूर्ति राखी, धार्मिक विधिपूर्वक पूजा गरिएको थियो।
जात्रा वैशाखदेखि सुरु भई प्रायः असारसम्म चल्ने गर्छ। रथ तान्दै विभिन्न स्थान—पुल्चोक, गाबहाल, मङ्गलबजार, पाटन दरबार स्क्वायर हुँदै जावलाखेलसम्म पुर्याइन्छ। अन्त्यमा जावलाखेलमा ‘भोटो देखाउने’ परम्परा अनुसार विशेष कार्यक्रम गरिन्छ।
स्थानिय बासिन्दा, भक्तजन तथा पर्यटन प्रेमीहरूले यो जात्रालाई धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक गर्व र सामाजिक एकताको प्रतीकका रूपमा लिन्छन्। यस्तै, जात्राका क्रममा परम्परागत बाजागाजा, नाचगान र जातीय पहिरनमा सजिएका समुदायहरूको उपस्थिति अत्यन्तै आकर्षक देखिन्थ्यो।
सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाइएको छ भने, ललितपुर महानगरपालिका, गुठी संस्था र जात्रा व्यवस्थापन समितिले सवारी आवागमनको वैकल्पिक व्यवस्था गरेको जनाएको छ।
रातो मछिन्द्रनाथ, जसलाई वर्षा र कृषि उत्पादनका देवता मानिन्छ, विशेष गरी किसान समुदायको देवी देवताका रूपमा पूजिन्छ। यो जात्राले नेपालको बहुसांस्कृतिक पहिचान र सम्पदा संरक्षणमा उल्लेखनीय योगदान पुर्याएको छ।