काठमाडौं । नेकपा एमालेको आसन्न महाधिवेशनलाई केन्द्र बनाएर पार्टीभित्र नेतृत्वको संवेदनशील बहस तीव्र बन्दै गएको छ। अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीपछिको नेतृत्व कसले लिनुपर्ने भन्ने विषयमा देखिएको तानातानीबीच ईश्वर पोखरेल अध्यक्ष बनेमा पार्टी फुट्नसक्ने संकेत तीव्र रूपले सतहमा आएका छन्।
पार्टीभित्रका एकाधिक समूहहरूले पोखरेलको सम्भावित अध्यक्षीय दाबीलाई नयाँ नेतृत्वले कस्तो भूमिका खेल्छ भन्ने प्रश्नले धेरै नेताहरूलाई स्पष्ट दिशाहीन बनाएको स्रोतहरू बताउँछन्। त्यसैगरी एमालेको सांसद–समूह पनि नेतृत्व परिवर्तनपछि उत्पन्न हुने राजनीतिक भविष्यबारे शंकित देखिएका छन्। संसददेखि स्थानीय तहसम्म कमजोर प्रभाव राख्ने नेतृत्व आएमा आगामी निर्वाचनमा पार्टीले ठूलो जोखिम बेहोर्नुपर्ने उनीहरूको बुझाइ छ। “अध्यक्ष कमजोर भए सांसदहरू पनि बिखण्डनतिर लाग्न सक्छन्,” एक नेताले नाम नखुलाउन शर्तमा बताएका छन्।
ईश्वर पोखरेल पार्टीभित्र संगठनवादी, मर्यादित र ‘सिस्टेमेटिक’ नेताका रूपमा चिनिए पनि आक्रामक निर्णय क्षमता र कठोर व्यवस्थापन शैलीको अभाव पार्टी एकता कायम राख्न चुनौती बन्न सक्ने ठानेर कतिपयले शंका व्यक्त गरेका छन्। ओलीले विगतमा कठोर शैलीबाट असन्तुष्ट व्यवस्थापन गर्दै पार्टीलाई एकताबद्ध राखेका थिए। तर पोखरेल मिलनसार र समन्वयवादी शैलीका भएकाले आन्तरिक विद्रोह सम्हाल्न कठिन हुने विश्लेषण गरिन्छ।
यही विश्लेषणका आधारमा नेतृत्व परिवर्तनसँगै एमालेलाई संगठित फुट वा मौन विद्रोह दुवै जोखिम पर्ने तर्क पार्टीभित्र बलियो हुँदै गएको छ।
पार्टी वरिष्ठ नेता झलनाथ खनाल–माधव नेपाल समूह विगतमा एक पटक फुटेर गएका थिए। उनीहरू फेरि ‘थोपारिएको नेतृत्व’ देखेमा समानान्तर राजनीतिक लाइन बनाउने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन। विश्लेषकहरूका अनुसार, नेतृत्व हस्तान्तरणलाई ‘सहभागी’ र ‘विश्वसनीय’ ढंगले अघि नबढाइएमा महाधिवेशनपछि एमालेलाई दीर्घकालीन अस्थिरता, उग्र आन्तरिक विवाद, र संगठनगत विभाजन जस्ता गहिरा चुनौतीहरू निम्तिन सक्छन्।
पार्टीभित्र अहिले खुलेर निर्णय नभए पनि, ईश्वर पोखरेल अध्यक्ष बनेमा एमाले फुट्नसक्ने जोखिम बढेको तथ्यलाई लगभग सबै धारहरूले स्वीकार गर्न थालेको देखिन्छ। एमाले आगामी दिनमा एक रूपमा टिक्ने कि फेरि एकपटक टुक्रिने—महाधिवेशनले नै यसको अन्तिम निर्णय गर्नेछ।